ГДЗ 1. Бул кубулуштардын себебин түшүндүр? 1) Эмне үчүн суу музга айланат? Суунун температурасы 0° C же андан төмөн т...

1. Бул кубулуштардын себебин түшүндүр?

1) Эмне үчүн суу музга айланат?
Суунун температурасы $0^\circ\text{C}$ же андан төмөн түшкөндө, анын молекулаларынын жылуулук кыймылы жайлап, алар бири-бирине жакын жайгашып, кристаллдык торчону түзө башташат. Бул физикалык процесс кристаллдашуу деп аталат, натыйжада суу суюк абалынан катуу абалга — музга айланат.

2) Аквариумдагы балыктардын суусун эмне үчүн алмаштырып туруу керек?
Аквариумдагы сууну алмаштыруунун негизги себептери:

• Кычкылтек: Балыктар дем алуу үчүн сууда эриген кычкылтекти колдонушат. Убакыттын өтүшү менен анын көлөмү азаят.
• Тазалык: Сууда балыктардын жашоо тиричилигинен калган калдыктар (аммиак, нитраттар) чогулат. Алар белгилүү бир өлчөмдөн ашса, балыктар үчүн уулуу болуп калат.
• Микроорганизмдер: Эскирген сууда зыяндуу бактериялар жана балырлар тез көбөйүп, сууну булгайт.

3) Казандагы эттин шорпосун эмне үчүн сапырып туруу керек?
Шорпону сапыруу (сузуп алып кайра куюу) төмөнкү максаттарда жасалат:

• Температураны жөнгө салуу: Шорпо ташып кетпеши үчүн жана бир калыпта кайнашы үчүн.
• Даамын жакшыртуу: Шорпо кычкылтек менен каныгып, даамы ачылат.
• Тунуктук: Шорпонун бетиндеги көбүктөрдү таратып, анын тунук болушуна шарт түзөт.

4) Канаттуулар эмне үчүн күзүндө учуп кетишет?
Күзүндө күн сууктап, жаратылышта төмөнкүдөй өзгөрүүлөр болот:

• Канаттуулардын негизги азыгы болгон курт-кумурскалар жоголот.
• Өсүмдүктөр соолуп, дан азыктары азаят.
• Суулар тоңуп, сууда жашоочу канаттуулар азык таба албай калышат.
  Ошондуктан алар азык мол жана күн жылуу жакка — жылуу өлкөлөргө учуп кетишет.

5) Эмне үчүн туздуу сууну адам иче албайт?
Туздуу суунун (мисалы, деңиз суусунун) курамындагы туздун өлчөмү адамдын организмине керектүү өлчөмдөн бир топ жогору. Ашыкча тузду денеден чыгаруу үчүн бөйрөктөр ичилген суудан да көп сууну талап кылат. Натыйжада, туздуу суу ичкенде организмдеги суу азайып (дегидратация), адамдын ден соолугуна олуттуу зыян келет.

Ответ: 1) суу тоңуу чекитине жеткенде; 2) кычкылтек жана тазалык үчүн; 3) даамы жана тунуктугу үчүн; 4) азык издөө жана сууктан сактануу үчүн; 5) организмдин суусуздануусуна алып келгендиктен.